De mensen achter de groei van Saman

Jullie noemen jullie collega’s ‘superhelden’. Waarom?

“Onze collega’s heten bij ons superhelden. Uiteindelijk maken de mensen het bedrijf en op deze manier willen we laten zien dat we waarderen wat zij iedere dag doen. Daar hebben we ook echt programma’s omheen gebouwd. Iedere zomer organiseren we bijvoorbeeld een superheldenfestival in plaats van de traditionele bouwvakborrel.

Tegelijkertijd is het vinden van nieuwe superhelden ontzettend lastig. Net als veel andere bedrijven in Nederland merken wij hoe moeilijk het is om goed technisch personeel te vinden. Daarom proberen we onze processen continu slimmer in te richten, zodat we met de goede mensen die we hebben meer werk kunnen verzetten. Maar technisch geschoold personeel vinden wordt de komende jaren echt een van de grootste uitdagingen.”

Saman is de afgelopen jaren enorm gegroeid en veranderd. Wat vraagt dat van jullie mensen?

“Toen in 2004 de transitie naar duurzaamheid werd ingezet, waren we een bedrijf met ongeveer vijftien medewerkers. Inmiddels zitten we met onze flexibele schil tegen de vijfhonderd mensen aan.

Maar niet alleen de omvang is veranderd. Twee jaar geleden was een team bijvoorbeeld nog vrijwel volledig gefocust op zonnepanelen. Nu gaat het over zonnepanelen, batterijen, energiemanagementsystemen en de totale inrichting daarvan. Mensen moeten technisch worden opgeleid, nieuwe regelgeving kennen en mee kunnen bewegen met een markt die heel snel verandert. Flexibiliteit in je organisatie is daardoor enorm belangrijk.”

Wanneer ontstond het idee om voor engineering naar India te kijken?

“Via Jan Joosten kwam het idee een keer concreet op tafel. Hij zei: als je engineers zoekt, dan heb ik misschien wel een oplossing. Daar werd ik enthousiast van, maar ik zag ook dat je zoiets niet zomaar invoert.

De traditionele installateur is gewend om met elkaar aan hetzelfde bureau te zitten en een project samen door te spreken. Nu zou iemand ineens aan de andere kant van de wereld zitten. Door de krapte op de arbeidsmarkt zijn we daar binnen het team serieus over gaan praten. Wat zijn de blokkades? Wat moeten we aanpassen om dit te laten werken?

Uiteindelijk zijn we in oktober 2023 gestart met onze eerste engineer in India.”

“We zijn bewust klein begonnen. Eén engineer in India werd gekoppeld aan één engineer in Nederland en samen pakten zij projecten op. Dat hebben we ongeveer een jaar op die manier gedaan.

We kwamen natuurlijk ook uit de coronaperiode, waardoor werken op afstand binnen de organisatie al normaler was geworden. Daarnaast werkten we al veel met Engelstalige onderaannemers en fabrikanten. Daardoor was Engels bij ons minder een obstakel.

We waren vanaf het begin heel tevreden, maar een belangrijk omslagpunt kwam toen ik samen met onze operationeel manager naar India ging. We hebben daar een week met onze engineer en de mensen op kantoor doorgebracht. Als je een week echt met iemand optrekt, bouw je in korte tijd een heel andere persoonlijke band op. Via Teams zie je hoe iemand werkt, maar veel minder wie iemand is en welke kwaliteiten iemand nog meer heeft.

Mijn operationeel manager was vooraf best kritisch over de vraag of we hiermee verder moesten. Na dat bezoek zei hij juist: volgens mij kunnen we nog veel meer onderdelen van het proces daar neerleggen. Dat vond ik echt een groot compliment.”

Kijken jullie inmiddels ook naar andere werkzaamheden in India?

“Ja. We kijken bijvoorbeeld naar een stukje werkvoorbereiding en administratie rondom projecten. Daarmee kunnen we onze mensen in Nederland ontlasten en hen meer laten doen van het werk waar zij zelf energie van krijgen. Een projectleider wil uiteindelijk een project leiden en niet vooral administratie doen.

Wat ik door het hele proces bevestigd heb gekregen, is dat het echt collega’s in het team zijn. Dat werd vooraf natuurlijk verteld, maar uiteindelijk moet je het zelf ervaren. De mensen in India zijn inmiddels volledig opgenomen in het team en in onze processen.”

Hoe belangrijk is persoonlijk contact daarbij?

“Heel belangrijk. In het eerste jaar zijn we niet naar India gegaan. Achteraf vind ik dat een verkeerde keuze. Je kunt veel digitaal organiseren, maar persoonlijk contact versnelt alles.

Onze eerste engineer, Daniel, is bijvoorbeeld ook naar Nederland gekomen. Daardoor leerde hij de andere collega’s veel beter kennen en andersom gebeurde hetzelfde. Voor hem was Nederland natuurlijk ook weer een cultuurshock. Hij ging van rijst en curry naar boerenkool en vond hier in het begin alles maar een beetje smaakloos.

Maar juist dat soort ervaringen zorgen ervoor dat je elkaar echt leert kennen en dat een team hechter wordt. Daarom willen we nu ieder jaar zorgen dat er fysiek contact is, in India of in Nederland.”

Wat viel je tijdens je bezoek aan India vooral op?

“Voor mij was het eerste bezoek echt een cultuurshock. Ik wist bijvoorbeeld niet hoe belangrijk familie en geloof daar zijn. Als je dat vooraf weet, kun je daar in de samenwerking veel bewuster aandacht aan geven.

Ook de omgang met hiërarchie is anders. In Nederland zijn we gewend dat mensen redelijk makkelijk zeggen dat ze het ergens niet mee eens zijn. In India merkte ik meer terughoudendheid. Als je vraagt of iemand iets wil oppakken, is het antwoord al snel ja. Daardoor hebben we bijvoorbeeld heel bewust moeten werken aan prioriteiten stellen: maak eerst af waar je mee bezig bent en daarna komt het volgende.

Dat lukt inmiddels goed, maar daarvoor moet je veel vertrouwen uitspreken en een omgeving creëren waarin mensen zich veilig voelen om zelf iets aan te geven. Als alles via Teams gaat, vraagt dat extra aandacht.”

Je vertelde dat de samenwerking je ook persoonlijk iets heeft gebracht. Wat bedoel je daarmee?

“Als je India bezoekt, zie je ook de verschillen binnen het land. Dat vond ik zelf een eyeopener. Tegelijkertijd zie je wat het voor mensen kan betekenen als zij als hoogopgeleide engineer deze kans krijgen. Ik vind het mooi dat we mensen daarmee perspectief kunnen bieden.

Daar krijg je veel dankbaarheid voor terug, maar die dankbaarheid is absoluut wederzijds. Wij zijn net zo dankbaar dat wij met deze engineers mogen werken. Het zijn technisch hooggeschoolde mensen die echt iets in hun mars hebben.”

Wat zou je achteraf anders hebben gedaan?

“Dan waren we eerder naar India gegaan. Je kunt heel veel digitaal organiseren, maar persoonlijk contact is ontzettend belangrijk. Daarnaast zou ik me vooraf nog beter verdiepen in de cultuur. Als je weet hoe belangrijk familie en geloof zijn en hoe anders mensen omgaan met hiërarchie, kun je daar vanaf het begin rekening mee houden.

De techniek en de inhoud van het werk zijn uiteindelijk niet het moeilijkste deel. De menselijke kant verdient minstens zoveel aandacht.”

Wat zou je zeggen tegen bedrijven die nog twijfelen over samenwerken met India?

“Als bedrijven echt twijfelen of ze ermee moeten beginnen, mogen ze wat mij betreft bij ons komen kijken. Ik laat graag zien hoe wij het proces hebben ingericht en welke lessen wij onderweg hebben geleerd.

Je kunt vooraf vooral kijken naar de mogelijke risico’s, maar ik laat liever zien wat het kan brengen. Mijn advies zou zijn: ga er gewoon mee aan de slag. Je krijgt toegang tot hooggekwalificeerde mensen die graag willen werken, een goede arbeidsethos hebben en mee willen denken over de ontwikkeling van je team.

Wij hebben zelf ervaren dat het geen mensen zijn die ergens op afstand een opdracht uitvoeren. Het worden echt collega’s. En juist daarin zit voor mij de kracht van deze samenwerking.”

Bekijk hier het hele interview: